Գրականություն
















09.12.2018


  1. Նախորդ դասին հանձնարարած գրաբարյան հատվածի ընթերցում։
  2. Ընթերցանություն. Ակուտագավա Ռյունոսկե. «Թավուտում»
Առաջադրանքներ
  1. Բնութագրիր պատմողներից յուրախանչյուրին՝ քննադատաբար վերաբերվելով նրանց պատմածին։

Պատմողներից յուրաքանչյուրին էլ կարելի է հավատալ, ամեն մեկը պատմեց իր տեսածը ու լսածի մասին: Փայտահատը ճիշտ խոսող մարդ է ինձ թվում է, նա նկարագրեց այն, ինչ վերջում ասացին գլխավոր հերոսները, ճիշտ նույն ձևով: Չնայած նրան, որ գլխավոր հերոսների խոսքերը տարբերվում էին այնքանով, որ ամեն մկեը խոսում էր իր օգտին: Թափառաշրջիկը նորից պատմում էր իր տեսածը, նա տեսել էր կնոջը՝ որի դեմքը գլխարկով փակ էր, տեսել էր ձիուն, տղամարդուն՝ ով ուներ սուր, նետ ու աղեղ: 
    2. Ըստ քեզ՝ ո՞րն է ճշմարտությունը։

Ամեն մարդ պետք է ունենա իր ճշմարտությունը կամ ես ճշմարտություն բառը կփոխեի կարծիքի հետ, քանի որ կարող է լինել մի խնդիր, որը լուծելիս ես ասեմ իմ կարծիքը՝ այն ինչ ինձ համար ճիշտ է, ճշմարիտ է, իսկ դիմացինս արտահայտի իր կարծիքը՝ իր կողմից ընդունված ճշմարտությունը: Ճշմարտությունը այն է, որ մենք խոսելիս, պատմելիս, քննարկելիս սուտը չենք ասում, ասում ենք այն ինչ մեզ համար ճիշտ է, լինում են դեպքեր, երբ մենք ստիպված կամ մեր կամքից անկախ ստում ենք՝ չենք ասում ճշմարտությունը: Դա ինձ թվում է մեր մեջից հանել հնարավոր չէ: 


      3.Ընդհանրապես ի՞նչ է ճշմարտությունը. գտիր դրա բացատրությունը համացանցում։
Ճշմարտություն՝ գաղափար, որը համապատասխանում է օբեկտիվ/անաչառ/ իրականությանը։
Աղբյուրը՝ ճշմարտություն

     4.Պատմվածքի շուրջ էսսե գրիր՝ ուշադրություն դարձնելով նաև պատմվածքի կառուցվածքին։

Մենք երբեք չենք իմացել և չենք իմանա, թե ինչ կլինի մեզ հետ րոպեներ կամ վայրկյաններ հետո: Կյանքի հետաքրքրությունը դրանում է, որ դու երբեք չգիտես՝ երբ կավարտվի այն: Շատ հաճախ, երբ մեզ առաջարկում են գումար կամ այլ թանկարժեք բան, մենք պատրաստ ենք գնալ ամեն քայլի: Ես ուրախ եմ, որ իմ կողքին այնպիսի մարդիկ են, ովքեր չեն պատկանում այս խավին: Մեզ փոքրուց սովորեցնում են, որ երբ անծանոթը մեզ մոտենա և կոնֆետ հյուրասիրի, չխաբվենք, նրա հետ չգնանք, կամ կոնֆետը ընդհանրապես չվերցնենք: Մարդիկ միշտ վատն են մտածել հասարակության մասին: Ես հիմա չե՞մ կարող ինչ-որ մի անծանոթ երեխայի կոնֆետ հյուրասիրել: Պատկերացնո՞ւմ եք՝ ինչեր կմտածի անծանոթիկը իմ մասին: Ես երբեք կոնֆետ չեմ հյուրասիրի: Ես ուրախ եմ, որ մարդկանց ուղեղներում այսպիսի կարծիքները հիմա քչացել են, ուրախ եմ նաև նրա համար, որ մեծամասնությունը գումարի ու թանկարժեքի հետևից չի գնա, չի անի ամեն մարդու ասածը միայն դրա համար: Մարդուն խաբելով ծուղակը գցելը ամենավատ հանցագործություններից է (ինձ համար): Իհարկե, հավատացող մարդն էլ է մեղավոր, որովհետև քեզ համոզողին պետք է լավ ճանաչես, վստահես ու հավատաս նրան, նոր նրա հետ ճամփա գնաս: Իմացիր՝ ով է դիմացինդ, ում հետ ես քայլում, իմացիր՝ ում ես վստահել «ճամփորդ ընկեր» պաշտոնը: Եվ ի վերջո, ինչ էլ լինի, մենք երբեք չենք կարող ասել՝ որն էր ճիշտը, եթե այսպես անեինք, ինչ կլիներ և եթե այնպես անեինք, ինչ կլիներ: Ժամանակը արագ է գնում, տարիները քիչ են, կյանքը՝ մեկը, առաջ նայեք:






09.10.2018


Կարդում ենք գրաբար.
Զայսու ժամանակ միաբանեալ Ալանք լեռնականօքն ամենայնիւ, յինքեանս արկանելով եւ զկէս Վրաց աշխարհին` մեծաւ ամբոխիւ տարածեալ ընդ աշխարհս մեր: Ժողովէ եւ Արտաշէս զիւրոց զօրացն բազմութիւն, եւ լինի պատերազմ ի մէջ երկոցունց ազգացն քաջաց եւ աղեղնաւորաց: Սակաւ ինչ տեղի տայ ազգն Ալանաց, եւ գնացեալ անցանէ ընդ գետն մեծ Կուր, եւ բանակի առ եզերբ գետոյն ի հիւսիսոյ եւ հասեալ Արտաշէս բանակի ի հարաւոյ, եւ գետն ընդ մէջ նոցա:
Բայց քանզի զորդի Ալանաց արքային ձերբակալ արարեալ զօրացն Հայոց ածեն առ Արտաշէս` զխաղաղութիւն խնդրէր արքայն Ալանաց, տալ Արտաշիսի զի՛նչ եւ խնդրեսցէ. եւ երդմունս եւ դաշինս ասէր հաստատել մշտնջենաւորս, որպէս զի մի՛ եւս մանկունք Ալանաց ասպատակաւ հինից ելցեն յաշխարհս Հայոց: Եւ չառնուլ յանձն Արտաշիսի առ ի տալ զպատանին` գայ քոյր պատանւոյն յափն գետոյն ի դարաւանդ մեծ, եւ ի ձեռն թարգմանաց ձայնէ ի բանակն Արտաշիսի:

Աշխարհաբար

Այս ժամանակ ալանները, բոլոր լեռնականների հետ միաբանվելով, Վրաց աշխարհի կեսն էլ իրենց կողմը ձգելով, մեծ բազմությամբ գալիս սփռվում են մեր աշխարհում: Արտաշեսն էլ ժողովում է իր զորքերի բազմությունը, և տեղի է ունենում պատերազմ երկու քաջ և աղեղնավոր ազգերի միջև: Ալաննեի ազգը փոքր ինչ հետ է նահանջում և մեծ Կուր գետն անցնելով` բանակ է դնում գետի ափին` հյուսիսայինն կողմից. Արտաշեսն էլ գալով բանակում է գետի հարավային կողմում. գետը բաժանում է երկուսին:
Բայց որովհետև հայոց զորքերն ալանների թագավորի որդուն բռնում Արտաշեսի մոտ են բերում, ալանների թագավորը հաշտություն է խնդրում` խոստանալով տալ Արտաշեսին` ինչ որ ուզի, առաջարկում էր նաև երդումով դաշինք անել, որ ալանների երիտասարդներն այնուհետև չասպատակեն Հայոց աշխարհը: Երբ Արտաշեսը չի համաձայնում պատանուն հետ տալ, պատանու քույրը գալիս է գետի ափը, մի բարձրավանդակ և թարգմանների միջոցով ձայն է տալիս Արտաշեսի բանակին:
  1. Կարդա այսպես. 
    երդմունս — երդմունըս
    յաշխարհս — հաշխարհըս
    յանձն — հանձն
    յափն — հափըն
    յինքեանս — հինքյանս
    միաբանեալ — միաբանյալ
    տարածեալ — տարածյալ
    գնացեալ — գնացյալ
    հասեալ — հասյալ
    արարեալ — արարյալ
    զիւրոց — զյուրոց
    բազմութիւն — բազմություն
    զխաղաղութիւն — ըզխաղաղություն
    գետոյն — գետույն
    քոյր — քույր
    պատանւոյն — պատանվույն
    տեղի տայ — տեղի տա
    ի հիւսիսոյ — ի հյուսիսո
    ի հարաւոյ — ի հարավո
2. Հետևություն արա՝ 
  • բառասկզբում ձայնավորից առաջ ի՞նչ է կարդացվում յ-ն
Յ-ն բառասկզբում ձայնավորից առաջ կարդացվում է Հ: 
  • եա  հնչյունակապակցությունն ինչպես է կարդացվում
Եա հնչյունակապակցությունը կարդավում է յա:
  • իւ հնչյունակապակցությունն ի՞նչ է կարդացվում
Իւ հնչյունակապակցությունը բառի մեջ կարդացվում է յու, բառավերջում իվ:
  • ոյ հնչյունակապակցությունն ինչպես է կարդացվում 
Ոյ հնչյունակապակցությունը բառավերջում կարդացվում է ո, բառամիջում կարդացվում է ույ:
  • բառասկզբում բաղաձայնից առաջ զ նախդիրն ինչպե՞ս ենք կարդում
Զ նախդիրը բառասկզբում բաղաձայնից առաջ կարդացվում է ըզ:
  • ա, ո ձայնավորներից հետո գրված յ-ին ինչպես ենք վերաբերվում։
Ա և ո ձայնավորներից հետո գրված յ-ն չի կարդացվում:
Համեմատիր գրաբար տեքստը աշխարհաբարի հետ.
Այս ժամանակ ալանները, բոլոր լեռնականների հետ միաբանվելով, Վրաց աշխարհի կեսն էլ իրենց կողմը ձգելով, մեծ բազմությամբ գալիս սփռվում են մեր աշխարհում: Արտաշեսն էլ ժողովում է իր զորքերի բազմությունը, և տեղի է ունենում պատերազմ երկու քաջ և աղեղնավոր ազգերի միջև: Ալանների ազգը փոքր — ինչ հետ է նահանջում և մեծ Կուր գետն անցնելով` բանակ է դնում գետի ափին` հյուսիսայինն կողմից. Արտաշեսն էլ գալով բանակում է գետի հարավային կողմում. գետը բաժանում է երկուսին:
Բայց որովհետև հայոց զորքերն ալանների թագավորի որդուն բռնում Արտաշեսի մոտ են բերում, ալանների թագավորը հաշտություն է խնդրում` խոստանալով տալ Արտաշեսին` ինչ որ ուզի, առաջարկում էր նաև երդումով դաշինք անել, որ ալանների երիտասարդներն այնուհետև չասպատակեն Հայոց աշխարհը: Երբ Արտաշեսը չի համաձայնում պատանուն հետ տալ, պատանու քույրը (Սաթենիկը) գալիս է գետի ափը, մի բարձրավանդակ և թարգմանների միջոցով ձայն է տալիս (խոսքն ուղղում է) Արտաշեսի բանակին:
3. Այս բառերն ու բառաձևրը գտիր և դուրս գրիր գրաբար հատվածից.
ժողովում է-Ժողովէ 
լինում է- լինի 
տեղի է տալիս (նահանջում է)- տեղի տայ
անցնում է- անցանէ
բանակում է (բանակ է դնում)- բանակի
գալիս է- գայ
ձայնում է (ձայն է տալիս)- ձայնէ
 այս ժամանակ, 
պատանու քույրը, 
գետի ափը, 
Արտաշեսի բանակը, 
գնալով,
 հասնելով, 
միաբանվելով,
բոլոր լեռնականների հետ միաբանվելով, 
ձերբակալելով, 
մեծ բազմությամբ,
երկու քաջ և աղեղնավոր ազգերի միջև, 
Ալանների արքայի որդուն, 
գետը նրանց միջև, 
երդումներ և դաշինք, 
ալանների երիտասարդները:
4. Գրիր այս բառերի նույնանիշները (նույն իմաստն ունեցող բառեր).
Վրաց աշխարհ, Հայոց աշխարհ:
Ի՞նչ վերաբերմունք ունի հեղինակն ալանների նկատմամբ (գրիր և պատճառաբանիր):
Ի՞նչ իմացար Արտաշեսի և Սաթենիկի մասին:
Նյութը՝ ըստ Սուսան Մարկոսյանի Գրաբարի ընթերցարանի։
Մայրենիի ընթերցարան (գրաբար), 1-ին մաս, Սուսան Մարկոսյան, 1994 (ներբեռնել)


09.06.2018

Ընթերցանություն.
Վիլյամ Սարոյան. «Մեքսիկացին»
  • Ընթերցանության համար՝ 10 րոպե
  • Քննարկում՝ յուրաքանչյուրին՝ 3-5 րոպե
  1. Ընտրել տեսակետներից մեկը և այն պաշտպանելու հիմքեր գտնել պատմվածքում.
  • Հորեղբայրը անխիղճ մարդ էր։
  • Հորեղբայրը սկզբից էլ գիտեր, որ մեքսիկացուն աշխատանք է տալու։
  • Տղան գիտեր, որ տորեղբայրը ընդունելու է մեքսիկացիներին։
  • Տղան չէր ուզում, որ հորեղբայրը մեքսիկացիներին ընդունի։
  • Մեքսիկացին աներես ու համառ, արժանապատվություն չունեցող մարդ էր։
  • Մեքսիկացին արժանապատիվ մարդ էր։
  • Մեքսիկացին լայնասիրտ մարդ էր։
2. Էսսե գրել՝ «Մեքսիկացին» պատմվածքի շուրջը։ Էսսեն պետք է պարունակի
  • Կարճ տեղեկություններ հեղինակի մասին
  • Գլխավոր խնդիրը՝ ինչի մասին է պատմվածքը
  • Հերոսներից յուրաքանչյուրի բնութագիրն ու նրանց ընդհանրությունը
  • Հեղինակի ասելիքը այս պատմվածքով
  • Քո կյանքից նմանատիպ մի դեպք։
Հաջորդ դասի համար կարդացած գալ Ռիչարդ Բախի «Ջոնաթան Լիվինգսթոն անունով ճայը» վիպակը։

No comments:

Post a Comment